آﯾﺎ اﻧﺎﺟﯿﻞ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ( بخش دوم )

ﻣــﺮدم ﻧﻮﺷــﺘﻪﻫــﺎي اوﻟﯿــﻪ رﺳــﻮﻻن را ﺣﺮﻣــﺖ ﻣــﯽﻧﻬﺎدﻧــﺪ، ﮐﻠﯿﺴــﺎﻫﺎ آﻧﻬــﺎ را
ﻣﯽآﻣﻮﺧﺘﻨﺪ و آﻣﻮزش ﻣﯽدادﻧﺪ و ﺑﻪ دﻗﺖ آﻧﻬﺎ را ﺣﻔﺎﻇﺖ ﻣﯽﮐﺮدهاﻧﺪ و آﻧﻬﺎ را ﻣﺎﻧﻨﺪ
ﮔﻨﺞﻫﺎي ﮔﺮانﺑﻬﺎ ﻧﮕﻬﺪاري ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ.
اﻣﺎ درﯾﻐﺎ ﮐﻪ ﻣﺼـﺎدرهﮐﻨﻨـﺪﮔﺎن روﻣـﯽ در ﻃـﯽ دو ﻫـﺰار ﺳـﺎل، و ﻗـﺎﻧﻮن دوم
ﺗﺮﻣﻮدﯾﻨﺎﻣﯿﮏ، اﺛﺮي از آﻧﻬﺎ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﮕﺬاﺷﺘﻪ اﺳﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اﻣﺮوز از آن ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎ ﭼـﻪ
در اﺧﺘﯿﺎر دارﯾﻢ؟ ﻫﯿﭽﯽ! ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي دﺳﺖﻧﻮﯾﺲ اﺻﻠﯽ ﻫﻤﻪ از ﺑﯿﻦ رﻓﺘﻪاﻧﺪ
اﯾﻦ ﺗﻨﻬﺎ ﻋﻬﺪ ﺟﺪﯾﺪ ﻧﯿﺴﺖ ﮐﻪ دﭼـﺎر اﯾـﻦ ﺳﺮﻧﻮﺷـﺖ ﺷـﺪه اﺳـﺖ، ﻫـﯿﭻ ﻧﻮﺷـﺘﻪ
دﯾﮕــﺮي ﻫــﻢ از دوران ﺑﺎﺳــﺘﺎن، اﻣــﺮوز وﺟــﻮد ﻧــﺪارد. ﻣﻮرﺧــﺎن در ﺻــﻮرﺗﯽ ﮐــﻪ
روﻧﻮﺷﺖﻫﺎي ﻣﻌﺘﺒﺮ از آن ﻧﻮﺷﺘﻪﻫـﺎ را ﺑـﺮاي آزﻣـﺎﯾﺶ در اﺧﺘﯿـﺎر داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ،
ﻧﮕﺮان از ﺑﯿﻦ رﻓﺘﻦ ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎي اوﻟﯿﻪ ﻧﻤﯽﺑﺎﺷﻨﺪ. اﻣﺎ آﯾﺎ روﻧﻮﺷﺘﯽ ﻣﻌﺘﺒﺮ و ﻗـﺪﯾﻤﯽ از
ﻋﻬﺪ ﺟﺪﯾﺪ، وﺟﻮد دارد، و اﮔﺮ ﭼﻨﯿﻦ روﻧﻮﯾﺲﻫﺎﺋﯽ وﺟـﻮد داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﻨﺪ، در اﻧﺘﻘـﺎل
ﻣﺘﻮن ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎي اوﻟﯿﻪ اﻣﯿﻦ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ؟
از زﻣﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺗﻌﺪاد ﮐﻠﯿﺴﺎﻫﺎ ﮔﺴﺘﺮش ﯾﺎﻓﺖ، ﺻﺪﻫﺎ روﻧـﻮﯾﺲ از ﻋﻬـﺪ ﺟﺪﯾـﺪ ﺑـﻪ
دﻗﺖ ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺎرت رﻫﺒﺮان ﮐﻠﯿﺴﺎ ﺑﺮداﺷﺘﻪ ﺷﺪ. ﺗﻤﺎم اﯾـﻦ روﻧـﻮﯾﺲﻫـﺎ روي ﻗﻄﻌـﺎت
ﭘﺎﭘﯿﺮوس و ﺑﺎ ﻣﺮﮐﺐ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اﻣﺮوز اﺳﺘﺎدان ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ ﺑﺎ ﻣﻄﺎﻟﻌـﻪ و
ﺗﺤﻘﯿﻖ روي روﻧﻮﺷﺖﻫﺎي ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه ﺻﺤﺖ و ﻓﺎﺻﻠﻪ ﻧﮕـﺎرش آﻧﻬـﺎ را ﺑـﺎ ﻧﺴـﺨﻪ
اﺻﻠﯽ، ﺗﺨﻤﯿﻦ و ﺗﻌﯿﯿﻦ ﮐﻨﻨﺪ. 

ﻣﻮرخ ﺟﻨﮕﯽ ﭼﺎرﻟﺰ ﺳﻨﺪرز ﻧﻘﺪ ادﺑﯽ را ﺑﻪ ﺳﻪ ﺑﺨـﺶ ﺗﻘﺴـﯿﻢ ﮐـﺮد ﺗـﺎ ﻧـﻪ ﺗﻨﻬـﺎ
اﻣﺎﻧﺖ روﻧﻮﯾﺲﻫﺎ در اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺘﻦ اﺻﻠﯽ، ﺑﻠﮑـﻪ اﻋﺘﺒـﺎر ﻧﻮﯾﺴـﻨﺪﮔﺎن ﻫـﻢ ﻣـﺪﻧﻈﺮ ﻗـﺮار
ﮔﯿﺮد.
اﯾﻦ ﺳﻪ ﺑﺨﺶ ﻋﺒﺎرﺗﻨﺪ از:
5. آزﻣﺎﯾﺶ ﮐﺘﺎب ﻣﻘﺪسﺷﻨﺎﺳﯽ.
6. آزﻣﺎﯾﺶ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎي دروﻧﯽ.
7. آزﻣﺎﯾﺶ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎي ﺑﯿﺮوﻧﯽ
ﺣﺎل ﺑﯿﺎﺋﯿﺪ ﺑﺒﯿﻨﯿﻢ وﻗﺘﯽ اﯾﻦ ﺳﻪ آزﻣﺎﯾﺶ را در ﻣﻮرد دﺳـﺖﻧـﻮﯾﺲﻫـﺎي ﻗـﺪﯾﻤﯽ
ﻋﻬﺪ ﺟﺪﯾﺪ، ﭘﯿﺎده ﮐﻨﯿﻢ ﭼﻪ اﺗﻔﺎﻗﯽ ﻣﯽاﻓﺘﺪ.
در اﯾﻦ ﺗﺴﺖ ﻧﻮﺷﺘﻪ ﻣﻮرد ﻧﻈﺮ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﺑﺎ ﺳـﺎﯾﺮ ﻧﻮﺷـﺘﻪﻫـﺎي ﻣﻌﺎﺻـﺮ
ﺧﻮدش، و ﭘﺎﺳﺦ اﯾﻦ ﺳﺆاﻻت را ﻣﯽﮔﯿﺮد ﮐﻪ:
ﭼﻨﺪ دﺳﺖﻧﻮﯾﺲ از ﻧﻮﺷﺘﻪ اوﻟﯿﻪ وﺟﻮد دارﻧﺪ؟
ﭼﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎﻧﯽ ﺑﯿﻦ اﯾﻦ دﺳﺖ ﻧﻮﯾﺲ و ﻧﻮﺷﺘﻪ اﺻﻠﯽ ﺑﻮده اﺳﺖ؟
ﭼﮕﻮﻧﻪ آن را ﺑﺎ ﺳﺎﯾﺮ ﻣﺘﻮن ﻗﺪﯾﻤﯽ، ﻣﻌﺎﺻﺮش ﻣﯽﺷﻮد ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻧﻤﻮد؟
ﻓﺮض ﮐﻨﯿﺪ ﻣﺎ ﻓﻘﻂ دو ﯾﺎ ﺳﻪ ﻧﺴﺨﻪ دﺳـﺖﻧـﻮﯾﺲ از ﻧﺴـﺨﻪ اﺻـﻠﯽ در اﺧﺘﯿـﺎر
دارﯾﻢ. ﺑﺎ اﯾﻦ ﻣﻘﺪار اﺣﺘﻤﺎﻻً ﻧﺨﻮاﻫﯿﻢ ﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت درﺳﺘﯽ اﻧﺠﺎم دﻫﯿﻢ. از آﻧﺴـﻮ
اﮔﺮ ﻣﺎ ﺻﺪﻫﺎ و ﺣﺘﯽ ﻫﺰارﻫﺎ ﻧﺴﺨﻪ دﺳﺖ ﻧﻮﯾﺲ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﯿﻢ ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﯽ ﻣﯽﺗـﻮاﻧﯿﻢ
ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺧﻄﺎﻫﺎ در اﻧﺘﻘﺎل ﻣﺘﻦ اﺻﻠﯽ ﺑﺸﻮﯾﻢ.
ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﻧﺴﺦ اﺻﻠﯽ ﻋﻬﺪ ﺟﺪﯾﺪ ﺑﺎ ﺳﺎﯾﺮ ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎي ﻗﺪﯾﻤﯽ ﺑﺎ ﺗﻮﺟـﻪ ﺑـﻪ
ﺗﻌﺪاد ﻧﺴﺨﻪﻫﺎ و ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎﻧﯽ ﺑﯿﻦ ﻧﮕﺎرش ﻧﺴﺨﻪﻫﺎ ﺑﺎ ﻧﺴﺨﻪ اﺻﻠﯽ، اﺳﺎس ﺗﺤﻘﯿـﻖ
و ﺑﺮرﺳﯽ ﻣﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. اﻣﺮوز ﺑﯿﺸﺘﺮ از 5000 ﻧﺴﺨﻪ ﺧﻄﯽ از ﻋﻬـﺪ ﺟﺪﯾـﺪ ﺑـﻪ زﺑـﺎن
اﺻﻠﯽ ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ، وﺟﻮد دارد. وﻗﺘﯽ ﺗﺮﺟﻤﻪﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ را ﺑﻪ اﯾﻦ رﻗﻢ ﺑﯿﻔﺰاﺋﯿﻢ ﺑـﻪ رﻗـﻢ
ﮔﯿﭻ ﮐﻨﻨﺪه 24000 ﻧﺴﺨﻪ ﻣﯽرﺳﯿﻢ ﮐﻪ ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﮕﺎرش آﻧﻬﺎ ﻣﺤﺪود ﺑﻪ ﻗـﺮون دوم ﺗـﺎ ﭼﻬﺎرم ﻣﯿﻼدي اﺳﺖ.
اﯾﻦ رﻗﻢ را ﻣﻘﺎﯾﺴﻪ ﮐﻨﯿﺪ ﺑﺎ ﯾﮑﯽ از ﺑﻬﺘﺮﯾﻦ ﺷﺎﻫﮑﺎرﻫﺎي ﻗﺪﯾﻤﯽ، ﯾﻌﻨﯽ اﯾﻠﯿﺎد ﻫﻮﻣﺮ
ﺑﺎ 643 ﻧﺴﺨﻪ و ﺑـﻪ ﺧـﺎﻃﺮ داﺷـﺘﻪ ﺑﺎﺷـﯿﺪ ﮐـﻪ ﺣـﺪاﮐﺜﺮ ﺑﯿﺸـﺘﺮ از ده ﻧﺴـﺨﻪ ﺧﻄـﯽ
دﺳﺖﻧﻮﯾﺲ ﺑﺎﻗﯽ ﻧﻤﺎﻧﺪه اﺳﺖ.
ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺗﻌﺪاد ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي ﺧﻄﯽ ﻣﻬﻢ اﺳﺖ، ﺑﻠﮑﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎﻧﯽ ﺑﯿﻦ ﻧﮕﺎرش ﻧﺴـﺨﻪ
اوﻟﯿﻪ و زﻣﺎن ﻧﮕﺎرش روﻧﻮﺷﺖ آن، ﺑﺴـﯿﺎر ﻣﻬـﻢ ﻣـﯽﺑﺎﺷـﺪ. در ﻃـﯽ ﻫـﺰاران ﺳـﺎل
ﻧﺴﺨﻪﺑﺮداري ﻧﻤﯽﺷﻮد ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﯽ ﮔﻔﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﻦ اﺻﻠﯽ ﯾﮏ ﻧﺴﺨﻪ، ﻋـﻮض ﻣـﯽﺷـﻮد
اﻣﺎ در ﻃﯽ ﺻﺪﻫﺎ ﺳﺎل، اﯾﻦ ﺧﻮد داﺳﺘﺎن دﯾﮕﺮي اﺳﺖ.
ﯾﺎﻓﺘﻪﻫﺎي ﺑﺎﺳـﺘﺎنﺷﻨﺎﺳـﯽ ﯾﮑـﯽ ﭘـﺲ از دﯾﮕـﺮي و ﮐﺸـﻒ ﻧﺴـﺨﻪﻫـﺎي ﺧﻄـﯽ
زﯾﺮﺧﺎﮐﯽ از ﺑﺨﺶﻫﺎي ﻋﻤﺪه ﻋﻬﺪ ﺟﺪﯾﺪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ 150 ﺳﺎل ﭘﺲ از ﻧﮕﺎرش ﻧﺴـﺨﻪ
اﺻﻠﯽ، اداﻣﻪ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ.11
ﺑﯿﺸﺘﺮ اﺳﻨﺎد ﺑﺎﺳﺘﺎﻧﯽ دﯾﮕﺮ داراي ﻓﺎﺻﻠﻪ زﻣﺎﻧﯽ در ﺣﺪود 400 ﺗﺎ 1400 ﺳـﺎل
ﺑﺎ ﻧﺴﺨﻪ اﺻﻠﯽ ﺧﻮد ﻣﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ. ﺑـﺮاي ﻧﻤﻮﻧـﻪ ﺷـﺎﻋﺮاﻧﻪﻫـﺎي ارﺳـﻄﻮ (Poetics) در
ﺣﺪود ﺳﺎل 343 ﻗﺒﻞ از ﻣﯿﻼد ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه، ﺑﺎ اﯾﻦ وﺟﻮد ﺗﺎرﯾﺦ ﻗﺪﯾﻤﯽﺗﺮﯾﻦ روﻧﻮﺷﺖ
آن ﺑﻪ ﺳﺎل 1100 ﺑﻌﺪ از ﻣﯿﻼد ﻣﯽرﺳﺪ، آﻧﻬﻢ ﺗﻨﻬـﺎ ﺑـﺎ ﭘـﻨﭻ ﻣـﻮرد ﻣﻮﺟـﻮد. ﮐـﻪ ﺑـﻪ
ﺑﺮرﺳﯽ ادﻋﺎي ﺗﺎرﯾﺨﯽ اﻓﻼﻃﻮن ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮاﯾﻨﮑﻪ او ﯾﮏ آﺗﺶﻧﺸﺎن ﺑﻮده اﺳﺖ و ﻧﻪ ﯾـﮏ
ﻓﯿﻠﺴﻮف، ﻣﯽﭘﺮدازد.
در ﺣﻘﯿﻘﺖ ﺗﻘﺮﯾﺒﺎً ﯾﮏ ﻧﺴﺨﻪ ﮐﺎﻣﻞ از ﮐﺘـﺎب ﻣﻘـﺪس ﺑـﻪ ﻧـﺎم ﻧﺴـﺨﻪ واﺗﯿﮑـﺎﻧﻮس
وﺟﻮد دارد ﮐﻪ ﺣﺪود 250 ﺗﺎ 300 ﺳﺎل ﺑﻌﺪ از ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎي اﺻﻠﯽ رﺳـﻮﻻن، ﻧﻮﺷـﺘﻪ
ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻗﺪﯾﻤﯽﺗﺮﯾﻦ ﻧﺴﺨﻪ ﺷﻨﺎﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﻋﻬﺪ ﺟﺪﯾﺪ ﺑﺎ ﺣﺮوف اﻟﻔﺒﺎي ﻗﺪﯾﻢ ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ
ﺑﻪ ﻧﺎم ﻧﺴﺨﻪ ﺳﯿﻨﺎﺗﯿﮑﻮس ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ اﯾﻨﮏ در ﺑﺮﯾﺘﯿﺶ ﻣﯿﻮزﯾﻢ اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن ﻗﺮار دارد.
ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﮕﺎرش ﻧﺴﺨﻪ ﺳﯿﻨﺎﺗﯿﮑﻮس ﻫﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺴﺨﻪ واﺗﯿﮑﺎﻧﻮس ﺑـﻪ ﻗـﺮن ﭼﻬـﺎرم
ﻣﯿﻼدي ﺑﺮ ﻣﯽﮔﺮدد. ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي واﺗﯿﮑـﺎﻧﻮس و ﺳـﯿﻨﺎﺗﯿﮑﻮس ﺣـﺎﮐﯽ از ﺗـﺎرﯾﺦ ﻣﺴﯿﺤﯿﺖ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ و ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺳﺎﯾﺮ ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي ﻗﺪﯾﻤﯽ ﮐﺘﺎب ﻣﻘﺪس ﺑﺎ ﺗﻔﺎوتﻫﺎي اﻧﺪك
ﺑﺎ ﯾﮑﺪﯾﮕﺮ، ﺗﺼﻮﯾﺮ ﻣﻨﺎﺳﺒﯽ از آﻧﭽﻪ ﮐﻪ در ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي اﺻﻠﯽ آﻣﺪهاﻧـﺪ، ﺑـﻪ
ﻣﺎ ﻣﯽدﻫﺪ. 

ادامه دارد …