آﯾﺎ ﻋﯿﺴﯽ ﺧﺪاﺳﺖ؟ ( بخش دوم )

ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻮرد ﻓﻮق، اﯾﻦ ﺳﺆال ﺑﺮاي ﻣﺎ ﻣﻄﺮح ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ واﻗﻌﺎً ﻋﯿﺴـﯽ ﭼـﻪ
ادﻋﺎﺋﯽ در ﻣﻮرد ﺧﻮدش ﻧﻤﻮد، آﯾﺎ ﻣﺨﺼﻮﺻﺎً او ادﻋﺎي ﺧﺪاﺋﯽ ﻧﻤﻮد؟
ﺟﺎن ﭘﺎﯾﭙﺮ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ: «دوﺳﺘﺎن و دﺷﻤﻨﺎن ﻋﯿﺴﯽ ﺑﺎرﻫﺎ و ﺑﺎرﻫـﺎ از آﻧﭽـﻪ ﮐـﻪ
ﻋﯿﺴﯽ ﻣﯽﮔﻔﺖ و اﻧﺠﺎم ﻣﯽداد، ﻣﺘﺤﯿﺮ ﺑﻮدﻧﺪ. او ﺿﻤﻦ اﯾﻨﮑـﻪ ﻣﺎﻧﻨـﺪ ﺳـﺎﯾﺮ ﻣﺮدﻣـﺎن
ﻋﺎدي راه ﻣﯽﭘﯿﻤﻮد، ﻧﺎﮔﻬﺎن اﯾﺴﺘﺎده و ﻣﯽﮔﻔـﺖ «ﻗﺒـﻞ از اﺑـﺮاﻫﯿﻢ ﻣـﻦ ﻫﺴـﺘﻢ» و ﯾـﺎ
ﻣﯽﮔﻔﺖ «اﮔﺮ ﻣﺮا دﯾﺪه ﺑﺎﺷﯿﺪ، ﭘﺪر ﻣﺮا دﯾﺪهاﯾﺪ.» و ﺑﻌﺪ از اﯾﻨﮑـﻪ ﻣـﺘﻬﻢ ﺑـﻪ ﮐﻔﺮﮔـﻮﺋﯽ
ﺷﺪ ﺑﺎ آراﻣﺶ ﺗﻤﺎم ﻣﯽﮔﻔﺖ «ﭘﺴﺮ اﻧﺴﺎن در روي زﻣﯿﻦ ﻗـﺪرت دارد ﮐـﻪ ﮔﻨﺎﻫـﺎن را
ﺑﯿﺎﻣﺮزد» و ﺑﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﺮده ﺑﻮدﻧﺪ، ﺑﻪ ﺳﺎدﮔﯽ ﻓﺮﻣﺎن ﻣﯽداد «ﺑﻠﻨـﺪ ﺷـﻮ» و اﻧﻬـﺎ
اﻃﺎﻋﺖ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ و زﻧﺪه ﻣﯽﺷﺪﻧﺪ. ﺑﻪ ﻃﻮﻓﺎن درﯾﺎ ﻣـﯽﮔﻔـﺖ، «ﺳـﺎﮐﺖ ﺷـﻮ» و درﯾـﺎ
آرام ﻣﯽﺷﺪ. ﺑﻪ ﯾﮏ ﻗﺮص ﻧﺎن ﻣﯽﮔﻔﺖ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺑـﻪ ﻫـﺰار ﻗـﺮص ﻧـﺎن ﺷـﻮ، ﺑﻼﻓﺎﺻـﻠﻪ
ﻣﯽﺷﺪ.»
اﻣﺎ واﻗﻌﺎً ﻣﻨﻈﻮر ﻋﯿﺴﯽ از ﭼﻨﺎن اﻇﻬﺎراﺗﯽ ﭼﻪ ﺑﻮد؟ اﯾﻦ اﻣﮑـﺎن وﺟـﻮد دارد ﮐـﻪ
ﻋﯿﺴﯽ ﻧﯿﺰ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮي ﻧﻈﯿﺮ ﻣﻮﺳﯽ و ﯾﺎ اﻟﯿﺎس و داﻧﯿﺎل ﺑـﻮده ﺑﺎﺷـﺪ؟ ﺣﺘـﯽ ﺑـﺎ ﻧﮕـﺎﻫﯽ
ﺳﻄﺤﯽ ﺑﻪ ﻣﺤﺘﻮﯾﺎت اﻧﺎﺟﯿﻞ ﻫﯿﭻ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ دﯾﮕﺮي ﭼﻨﯿﻦ ادﻋﺎﺋﯽ در ﻣﻮرد ﺧﻮد ﻧﺪاﺷـﺘﻪ
اﺳﺖ. در واﻗﻊ ﻫﯿﭻ ﭘﯿﺎﻣﺒﺮ دﯾﮕﺮي ﻫﺮﮔﺰ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺟﺎي ﺧﺪا ﻧﮕﺬاﺷﺘﻪ اﺳﺖ.
ﻋﺪهاي ﻣﯽﮔﻮﯾﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﯿﺴﯽ ﻫﯿﭽﮕﺎه ﺻﺮاﺣﺘﺎً ﻧﮕﻔﺖ ﮐﻪ «ﻣﻦ ﺧﺪا ﻫﺴﺘﻢ.» درﺳـﺖ
اﺳﺖ، او ﻫﯿﭽﮕﺎه دﻗﯿﻘﺎً اﯾﻦ ﺟﻤﻠﻪ را ﺑﺮ زﺑﺎن ﻧﯿﺎورد و ﻧﮕﻔﺖ ﮐﻪ «ﻣﻦ ﺧﺪا ﻫﺴﺘﻢ» وﻟﯽ
در ﻋﯿﻦ ﺣﺎل ﻫﺮﮔﺰ ﺻﺮاﺣﺘﺎً ﻧﮕﻔﺖ ﮐﻪ «ﻣﻦ اﻧﺴﺎن ﻫﺴﺘﻢ» ﯾﺎ «ﻣﻦ ﯾﮏ ﻧﺒﯽ ﻫﺴﺘﻢ.» ﺑـﺎ اﯾﻦ وﺟﻮد ﻋﯿﺴﯽ ﺑﺪون ﺷﮏ اﻧﺴﺎن ﺑﻮد، و ﭘﯿﺮوان او، او را ﭘﯿﺎﻣﺒﺮي ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻣﻮﺳﯽ و
اﻟﯿﺎس ﺗﺼﻮر ﻣﯽﻧﻤﻮدﻧﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﻣﺎ ﻧﻤﯽﺗـﻮاﻧﯿﻢ ﺑـﻪ ﺻـﺮف اﯾﻨﮑـﻪ ﻋﯿﺴـﯽ ﺻـﺮاﺣﺘﺎً
ﻧﮕﻔﺖ ﻣﻦ ﺧﺪا ﻫﺴﺘﻢ، ﺣﮑﻤﯽ ﻗﻄﻌﯽ ﺑﺮ ﻋﻠﯿﻪ ادﻋﺎي اﻟﻮﻫﯿﺖ او ﺻﺎدر ﮐﻨـﯿﻢ و ﺣـﺪاﮐﺜﺮ
ﻣﯽﺗﻮاﻧﯿﻢ ﺑﮕﻮﺋﯿﻢ ﮐﻪ او ﻧﺒﯽ ﻧﺒﻮد.
ﻗﺒﻞ از اﯾﻨﮑﻪ ﺑﻪ ﺑﺮرﺳﯽ ادﻋﺎي ﻋﯿﺴﯽ ﺑﭙﺮدازﯾﻢ، ﻻزم اﺳﺖ ﮐـﻪ ﺑـﺪاﻧﯿﻢ او ﭼﻨـﯿﻦ
ادﻋﺎﺋﯽ را در ﭼﻬﺎرﭼﻮب ﺑﺎور ﯾﻬﻮدي ﺑﻪ ﯾﮏ ﺧﺪا (Monotheism) ﺑﺮ زﺑﺎن آورد. ﻫﯿﭻ
ﯾﻬﻮدي اﯾﻤﺎﻧﺪاري ﻫﺮﮔﺰ ﺑﻪ ﺑﯿﺶ از ﯾﮏ ﺧﺪا اﯾﻤﺎن ﻧﺪاﺷﺖ. ﻋﯿﺴﯽ ﻧﯿﺰ ﻓﻘﻂ ﺑﻪ ﯾﮏ ﺧﺪا
اﯾﻤـﺎن داﺷـﺖ، و در ﺣﻀـﻮر ﭘـﺪرش دﻋــﺎ ﻣـﯽﮐـﺮد و او را «ﺧـﺪاي واﺣـﺪ ﺣﻘﯿﻘــﯽ»
ﻣﯽﻧﺎﻣﯿﺪ.
وﻟﯽ در ﻫﻤﺎن دﻋﺎ و ﻧﯿﺎﯾﺶ، ﻫﻤﯿﺸﻪ از ﻫﻤﺰﯾﺴﺘﯽ ﺑـﺎ ﭘـﺪرش ﺻـﺤﺒﺖ ﻣـﯽﮐـﺮد.
وﻗﺘﯽ ﮐﻪ ﻓﯿﻠﯿﭙﺲ از ﻋﯿﺴﯽ ﭘﺮﺳﯿﺪ ﺗﺎ «ﭘﺪر» را ﺑﻪ آﻧﻬﺎ ﻧﺸﺎن دﻫـﺪ، ﻋﯿﺴـﯽ ﮔﻔـﺖ: «اي
ﻓﯿﻠﯿﭙﺲ در اﯾﻦ ﻣﺪت ﺑﺎ ﺷﻤﺎ ﺑﻮدهام، آﯾﺎ ﻣﺮا ﻧﺸﻨﺎﺧﺘﻪاي؟ ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻣـﺮا دﯾـﺪ، ﭘـﺪر را
دﯾﺪه اﺳﺖ. ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺗﻮ ﻣﯽﮔﻮﺋﯽ ﭘﺪر را ﺑﻪ ﻣﺎ ﻧﺸﺎن ﺑـﺪه؟» ﺑﻨـﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺳـﺆال اﯾﻨﺴـﺖ
«آﯾﺎ ﻋﯿﺴﯽ ادﻋﺎ ﻣﯽﮐﺮد ﮐﻪ ﻫﻤﺎن ﺧﺪاي ﻋﺒﺮاﻧﯿﺎن، ﯾﺎ ﻫﻤﺎن ﺧﺪاﺋﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ آﺳﻤﺎن و
زﻣﯿﻦ را آﻓﺮﯾﺪ؟»
ﻋﯿﺴﯽ ﺑﺎرﻫﺎ ﺑﺎ اﻟﻘﺎﺑﯽ ﺧﻮد را ﻧﺎﻣﯿﺪ ﮐﻪ ﺷﻨﻮﻧﺪﮔﺎن ﺳـﺨﻨﺎﻧﺶ را ﮔـﯿﺞ ﻣـﯽﮐـﺮد.
آﻧﻄﻮري ﮐﻪ ﭘﺎﯾﭙﺮ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ ﻋﯿﺴﯽ ﺳﺨﻨﺎن ﺧﻮد را ﺑﯽﭘﺮوا ﻣﯽﮔﻔـﺖ: «ﭘـﯿﺶ از اﻧﮑـﻪ
اﺑﺮاﻫﯿﻢ ﭘﯿﺪا ﺷﻮد، ﻣﻦ ﻫﺴﺘﻢ.»
او ﺑﻪ ﻣﺮﺗﺎ و ﺳﺎﯾﺮ زﻧﺎن ﮔﻔﺖ: «ﻣﻦ ﻗﯿﺎﻣﺖ و ﺣﯿﺎت ﻫﺴﺘﻢ. ﻫﺮﮐـﻪ ﺑـﻪ ﻣـﻦ اﯾﻤـﺎن
آورد، اﮔﺮ ﻣﺮده ﺑﺎﺷﺪ، زﻧﺪه ﮔﺮدد.» ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ ﻋﯿﺴﯽ اﻇﻬﺎرات ﻋﺠﯿﯽ ﻣﯽﮐﺮد،
ﻣﺜﻞ «ﻣﻦ ﻧﻮر ﻋﺎﻟﻢ ﻫﺴﺘﻢ.» ﯾﺎ «ﻫﯿﭻ ﮐﺲ ﻧﺰد ﭘﺪر ﺟﺰ ﺑﻪ وﺳﯿﻠﻪ ﻣﻦ ﻧﻤـﯽآﯾـﺪ» ﯾـﺎ
«ﻣﻦ راﺳﺘﯽ (ﺣﻘﯿﻘﺖ) ﻫﺴﺘﻢ.» اﯾﻦ اﻇﻬـﺎرات و ادﻋﺎﻫـﺎي ﺑﺴـﯿﺎر دﯾﮕـﺮي، در ﮐـﻼم
ﻣﻘﺪس ﺧﺪا ﺿﺒﻂ ﺷﺪهاﻧﺪ: «ﻣﻦ ﻫﺴﺘﻢ» (Ego-eimi). ﻣﻨﻈﻮر ﻋﯿﺴﯽ از اﯾﻦ اﻇﻬﺎرات ﭼﻪ ﺑﻮد، و اﻫﻤﯿﺖ ﻋﺒﺎرت «ﻣﻦ ﻫﺴﺘﻢ» در ﭼﯿﺴﺖ؟
ﺑﺎر دﯾﮕﺮ ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﺘﻦ ﺑﺮﮔﺮدﯾﻢ. در ﮐﺘﺎب ﻣﻘﺪس ﻋﺒﺮي، وﻗﺘﯽ ﻣﻮﺳﯽ از ﺧـﺪا در
ﻣﯿﺎن ﺑﻮﺗﮥ ﺷﻌﻠﻪور ﺗﻘﺎﺿﺎ ﮐﺮد ﮐﻪ ﻧﺎﻣﺶ را ﺑﻪ او ﺑﮕﻮﯾﺪ، ﺧﺪا ﺑﻪ او ﺟﻮاب داد «ﻫﺴﺘﻢ
آﻧﮑﻪ ﻫﺴﺘﻢ». ﺧﺪا ﺧﻮد را ﺑﺮ ﻣﻮﺳﯽ ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﺧـﺪاي واﺣـﺪ ازﻟـﯽ و اﺑـﺪي، آﺷـﮑﺎر
ﺳﺎﺧﺖ. ﺑﺎور ﻧﮑﺮدﻧﯽ اﺳﺖ! ﻋﯿﺴﯽ از اﯾﻦ ﻧﺎم ﻣﻘﺪس ﺑﺮاي ﺑﯿﺎن ﻣﻮﺿﻊ ﺧﻮد اﺳﺘﻔﺎده
ﻧﻤﻮد. و ﺳﺆال اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ «ﭼﺮا»؟
اﺳﺘﻔﺎده ﻋﯿﺴﯽ از ﻧﺎم ﺧﺪا، رﻫﺒﺮان ﻣﺬﻫﺒﯽ را ﺑﻪ ﺷﺪت ﺧﺸﻤﮕﯿﻦ ﮐﺮده ﺑﻮد. ﻧﮑﺘﻪ
اﯾﻨﺠﺎﺳﺖ ﮐﻪ اﯾﻦ اﺳﺎﺗﯿﺪ ﻋﻬﺪ ﻋﺘﯿﻖ، ﺑﻪ درﺳﺘﯽ ﻣﯽداﻧﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﻋﯿﺴﯽ ﭼﯿﺴـﺖ
ـ ﻋﯿﺴﯽ ادﻋﺎي ﺧﺪاﺋﯽ ﻣﯽﮐﺮد، ﻋﯿﺴﯽ ﺧﻮد را آﻓﺮﯾﻨﻨﺪه ﮐﺎﺋﻨﺎت ﻣﯽﻧﺎﻣﯿﺪ. و ﺑـﻪ دﻟﯿـﻞ
ﻫﻤﯿﻦ ادﻋﺎ ﺑﻮد ﮐﻪ او را ﻣﺘﻬﻢ ﺑﻪ ﮐﻔﺮﮔﻮﺋﯽ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ. ﺑﺎ ﺧﻮاﻧﺪن ﺑﺨﺶﻫﺎﺋﯽ ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ
اﯾﻦ ادﻋﺎي ﻋﯿﺴﯽ در ﻋﻬﺪ ﺟﺪﯾﺪ، ﺑﻪ روﺷﻨﯽ ﻣﺸﺨﺺ ﻣﯽﺷﻮد ﮐـﻪ او ادﻋـﺎي ﺧـﺪاﺋﯽ
ﻣﯽﮐﺮد، ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ اﻇﻬﺎراﺗﯽ ﮐﻪ ﺑﺮ زﺑﺎن ﻣﯽآورد، ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ واﮐـﻨﺶﻫـﺎﺋﯽ ﮐـﻪ
ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آن اﻇﻬﺎرات از ﺳﻮي رﻫﺒﺮان دﯾﻨﯽ ﯾﻬﻮدي اﻧﺠﺎم ﻣﯽﮔﺮﻓﺖ.
ﻋﺪهاي ﺑﺮاﯾﻦ ﻋﻘﯿﺪهاﻧﺪ ﮐﻪ ﻋﯿﺴﯽ ادﻋﺎ ﻣﯽﮐﺮد ﮐﻪ ﻓﻘﻂ ﺑﺨﺸﯽ از ﺧﺪاﺳﺖ. اﻣﺎ اﯾﻦ
اﯾﺪه ﮐﻪ ﻣﺎ ﺑﺨﺸﯽ از ﺧﺪا ﻫﺴﺘﯿﻢ و ﺑـﺬر اﻟﻮﻫﯿـﺖ در درون ﻣـﺎ ﻫﺴـﺖ، ﺗﻮﺟﯿـﻪﮐﻨﻨـﺪه
ﺳﺨﻨﺎن و ﮐﺎرﻫﺎي ﻋﯿﺴﯽ ﻧﯿﺴﺖ. و ﭼﻨﯿﻦ اﯾﺪهﻫﺎﺋﯽ در ﺗﻌﻠﯿﻤﺎت ﻋﯿﺴﯽ ﺟﺎي ﻧﺪاﺷـﺖ
و ﺑﺎ ﻧﻮع ﺑﺎورش ﺳﺎزﮔﺎر ﻧﺒﻮد، و ﺑﺮاي ﺷﺎﮔﺮداﻧﺶ ﻫﻢ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ ﺑﻮد.
ﻋﯿﺴﯽ ﻣﯽﮔﻔﺖ ﻫﻤﺎن ﺧﺪاﺋﯽ اﺳـﺖ ﮐـﻪ ﯾﻬﻮدﯾـﺎن ﻣـﯽﺷﻨﺎﺳـﻨﺪ و ﮐﺘـﺎب ﻣﻘـﺪس
ﯾﻬﻮدﯾﺎن او را ﺑـﻪ ﺗﺼـﻮﯾﺮ ﮐﺸـﯿﺪه اﺳـﺖ، ﻧـﻪ آن ﺧـﺪاﺋﯽ ﮐـﻪ ﺟﻨـﺒﺶ ﻋﺼـﺮ ﺟﺪﯾـﺪ
ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﺪ. ﻧﻪ ﻋﯿﺴﯽ و ﻧﻪ ﭘﯿﺮوان و ﻧﻪ ﻣﻌﺎﺻﺮاﻧﺶ ﭘﺮورده داﻣـﺎن ﺟﻨـﮓ ﺳـﺘﺎرﮔﺎن
ﻧﺒﻮدﻧﺪ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ وﻗﺘﯽ از ﺧﺪا ﺻﺤﺒﺖ ﻣﯽﮐﺮدﻧﺪ، ﻣﻨﻈﻮر آﻧﻬﺎ ﻗﺪرتﻫﺎي ﮐﯿﻬﺎﻧﯽ ﻧﺒﻮد،
اﻃﻼق ﭼﻨﯿﻦ دﯾﺪﮔﺎﻫﯽ، ﯾﺎ ﺟﺰﺋﯽ از ﺧﺪا ﺑﻮدن ﺑـﻪ ادﻋـﺎي ﻋﯿﺴـﯽ، ﺑﺮداﺷـﺖ درﺳـﺘﯽ
ﻧﯿﺴﺖ. 

ﻗﻄﻌﺎً ﮐﺴﺎﻧﯽ ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ ﻋﯿﺴﯽ را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ اﺳﺘﺎد ﺑﺰرگ ﻗﺒﻮل دارﻧﺪ، وﻟﯽ او
را ﺧﺪا ﻧﻤﯽﻧﺎﻣﻨﺪ.
ﻣﺸﺎﻫﺪه ﮐﺮدﯾﻢ ﮐﻪ ﺗﻮﻣﺎس ﺟﻔﺮﺳﻮن ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﯾﮏ ﺷﺨﺺ ﺧﺪاﭘﺮﺳﺖ، ﻣﺸـﮑﻠﯽ
در ﭘﺬﯾﺮش ﺗﻌﻠﯿﻤﺎت اﺧﻼﻗﯽ ﻋﯿﺴﯽ ﻧﺪاﺷﺖ، اﻣﺎ ﻣﻨﮑﺮ اﻟﻮﻫﯿﺖ او ﺑﻮد. وﻟﯽ آﻧﭽﻨﺎﻧﮑـﻪ
ﮔﻔﺘﻢ و ﺑﻌﺪاً ﻫﻢ ﺧﻮاﻫﻢ ﮔﻔﺖ، اﮔﺮ ﻋﯿﺴﯽ ﮐﺴﯽ ﻧﺒﻮد ﮐﻪ ادﻋﺎ ﻣـﯽﮐـﺮد، ﭘـﺲ ﺑﺎﯾـﺪ ﺑـﻪ
ﺑﺮرﺳﯽ ﺳﺎﯾﺮ دﯾﺪﮔﺎﻫﺎﺋﯽ ﺑﭙﺮدازﯾﻢ ﮐﻪ ﻫﯿﭽﮑﺪام از آن دﯾﺪﮔﺎهﻫﺎ ﻋﯿﺴﯽ را ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان
ﯾﮏ ﻣﻌﻠﻢ ﺑﺰرگ اﺧﻼﻗﯽ، ﻗﺒﻮل ﻧﺪاﺷﺘﻪاﻧﺪ.
ﻟﻮﺋﯿﺲ ﻣﯽﻧﻮﯾﺴﺪ: «ﺗﻼش ﻣﻦ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻣﺮدم را از اﯾﻦ اﻇﻬﺎر ﻧﻈـﺮ ﻧﺎﺑﺨﺮاداﻧـﻪ،
ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮاﯾﻨﮑﻪ، ﻣﻦ ﻋﯿﺴﯽ را ﺑﻪ ﻋﻨـﻮان ﯾـﮏ ﻣﻌﻠـﻢ ﺑـﺰرگ اﺧﻼﻗـﯽ ﻗﺒﻮﺑـﻞ دارم، وﻟـﯽ
ادﻋﺎي اﻟﻮﻫﯿﺖ او را ﻧﻤﯽﭘﺬﯾﺮم، ﺑﺎز دارم. اﯾﻦﻫﺎ ﺳﺨﻨﺎﻧﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﯿﭻ ﮐﺲ ﻧﺒﺎﯾﺪ ﺑـﺮ
زﺑﺎن آورد.»
ﻟﻮﺋﯿﺲ در ﺻﺪاﻗﺖ ﮐﻼﻣﺶ آﮔﺎه ﺑﻮد ﮐﻪ ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺪ ﻋﯿﺴﯽ را ﻏﯿﺮ از آﻧﭽﻪ ﮐﻪ ادﻋﺎ
ﮐــﺮده ﺑــﻮد، ﺑﭙﻨــﺪارد. ﭼــﻮن اﮔــﺮ ﻏﯿــﺮ از اﯾــﻦ ﻣــﯽﺑــﻮد و او ﺧــﺪا در ﺟﺴــﻢ ﻧﺒــﻮد،
ﻧﻤﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ ﻣﻌﻠﻢ ﺑﺰرﮔﯽ ﺑﺎﺷﺪ و در اﺻﻞ ﯾﺎ آدﻣﯽ دروﻏﮕﻮ و ﯾﺎ دﯾﻮاﻧﻪاي ﺑـﻮد ﮐـﻪ
دﭼﺎر ﻋﻘﺪة ﺧﺪا ﺑﻮدن ﺷﺪه ﺑﻮد.
ﺣﺘﯽ ﮔﺮﭼﻪ ﺟﺪيﺗﺮﯾﻦ ﻣﻨﺘﻘﺪان ﻋﯿﺴﯽ ﺑﻪ ﻧـﺪرت او را دروﻏﮕـﻮ ﻣـﯽﻧﺎﻣﻨـﺪ، اﯾـﻦ
ﺑﺮﭼﺴﺐ ﻗﻄﻌﺎً ﻣﺘﻨﺎﺳﺐ ﺑﺎ ﺗﻌﻠﯿﻤﺎت واﻻي اﺧﻼﻗﯽ او ﻧﯿﺴﺖ. اﻣﺎ اﮔﺮ ﻋﯿﺴﯽ ﮐﺴﯽ ﻏﯿـﺮ
از آﻧﮑﻪ ادﻋﺎ ﻣﯽﮐﺮد، ﺑﻮد، ﺑﺎﯾﺪ ﺑﻪ ﮔﺰﯾﻨﻪ دﯾﮕﺮي ﺑﭙﺮدازﯾﻢ ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ اﯾﻨﮑـﻪ او از ﻫﻤـﺎن
اﺑﺘﺪا ﻫﻤﮕﺎن را ﮔﻤﺮاه ﮐﺮد.
آﯾﺎ ﻋﯿﺴﯽ ﻫﻢ ﻣﯽﺗﻮاﻧﺴﺖ ﺳﺮاﺳﺮ رﺳﺎﻟﺖ ﺧﻮد را ﺑﺮ اﺳﺎس دروغ و ﻓﻘﻂ ﺟﻬﺖ
ﮐﺴﺐ ﻗﺪرت و ﻣﻮﻓﻘﯿﺖ، ﺑﻨﺎ ﮐﻨﺪ؟
در واﻗﻊ ﻣﺨﺎﻟﻔﺎن ﯾﻬﻮدي ﻋﯿﺴﯽ ﻫﻤﯿﺸﻪ ﻣﯽﮐﻮﺷـﯿﺪﻧﺪ او را ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﯾـﮏ آدم
دروﻏﮕﻮ و ﺷﯿﺎد ﻣﻌﺮﻓﯽ ﮐﻨﻨﺪ. آﻧﻬﺎ ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ ﻣﯽﮐﻮﺷﯿﺪﻧﺪ ﺑـﺎ ﻃـﺮح ﺳـﺆاﻻت ﭘﯿﭽﯿـﺪه، ﻋﯿﺴﯽ را در ﻣﻮﺿﻌﯽ ﻗﺮار دﻫﻨﺪ ﮐﻪ او را وادار ﺑﻪ ﺗﻨﺎﻗﺾﮔﻮﺋﯽ ﮐﻨﻨﺪ. اﻣﺎ ﻋﯿﺴـﯽ ﺑـﺎ
ﭘﺎﺳﺦﻫﺎي ﻣﺘﯿﻦ و ﻣﺴﺘﺪل ﺑﻪ ﺗﻤﺎم آن ﺳﺆاﻻت زﯾﺮﮐﺎﻧﻪ، ﻫﯿﭽﮕـﺎه اﯾـﻦ ﻓﺮﺻـﺖ را در
اﺧﺘﯿﺎرﺷﺎن ﻧﮕﺬاﺷﺖ. …

ادامه دارد …