آﯾﺎ اﻧﺎﺟﯿﻞ ﻣﻌﺘﺒﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ ( بخش سوم )

ﻧﮑﺘﻪ اﯾﻨﺠﺎﺳﺖ: اﮔﺮ ﻣﻨﺪرﺟﺎت ﻋﻬـﺪ ﺟﺪﯾـﺪ ﺑﺮاﺳـﺎس و ﯾـﺎ ﻧﺰدﯾـﮏ ﺑـﻪ واﻗﻌﯿـﺎت
ﺑﺎﺷﻨﺪ، ﺗﺼﻮﯾﺮ آﻧﻬﺎ از ﻋﯿﺴﯽ دﻗﯿﻖﺗﺮ اﺳﺖ. اﻣﺎ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎي دروﻧﯽ ﺗﻨﻬﺎ راه ﭘﺎﺳﺦ ﺑـﻪ
ﺳﺆال ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﻮدن آﻧﻬﺎ ﻧﯿﺴﺖ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ اﺳﺘﺎدان ﺑﺮاي ﭘﺎﺳﺦ ﺑﻪ اﯾﻦ ﺳﺆال از ﻧﺸـﺎﻧﻪ
ﺧﺎرﺟﯽ ﻧﯿﺰ اﺳﺘﻔﺎده ﮐﺮدهاﻧﺪ.

ﺟﺮﯾﺎن ﮐﺸﻒ ﻧﺴﺨﻪ ﺳﯿﻨﺎﺗﯿﮑﻮس
در ﺳــﺎل 1844 اﺳــﺘﺎد اﻟﻤــﺎﻧﯽ ﮐﻨﺴــﺘﺎﺗﯿﻦ ﺗﯿﺴــﭽﻨﺪروف ﮐــﻪ در ﺻــﺪد ﯾــﺎﻓﺘﻦ
ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي ﺧﻄﯽ از ﻋﻬﺪ ﺟﺪﯾﺪ ﺑـﻮد، ﺑﺮﺣﺴـﺐ اﺗﻔـﺎق در ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧـﻪ ﺻـﻮﻣﻌﻪ ﮐـﺎﺗﺮﯾﻦ
ﻗﺪﯾﺲ در ﮐﻮه ﺳﯿﻨﺎ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺳﺒﺪي ﺷﺪ ﭘﺮ از ﮐﺎﻏﺬﻫﺎي ﻓﺮﺳـﻮده. اﺳـﺘﺎد ﺳﺮﺷـﺎر از
ﺑﻬﺖ و ﺣﯿﺮت ﺑﺮگﻫﺎﺋﯽ از آن ﻣﯿﺎن ﺑﻪ ﺧﻂ ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ ﻣﯽﯾﺎﺑﺪ ﮐﻪ ﻫﺮﮔﺰ ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎﺋﯽ ﺑـﻪ
آن ﻗﺪﻣﺖ ﻧﺪﯾﺪه ﺑﻮد. ﺗﯿﺴﭽﻨﺪروف از ﮐﺘﺎﺑﺪار در ﻣﻮرد آﻧﻬـﺎ ﻣـﯽﭘﺮﺳـﯿﺪ و ﺑـﺎ ﮐﻤـﺎل
ﺗﻌﺠﺐ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﻣﯽﺷﻮد ﮐﻪ اﯾﻦ اوراق را ﺑﻪ ﮐﻨﺎري ﻧﻬﺎدهاﻧﺪ ﺗـﺎ ﺑـﺮاي ﺳـﻮﺧﺖ ﻣـﻮرد
اﺳﺘﻔﺎده ﻗﺮار ﮔﯿﺮﻧﺪ، و ﺑﺪﺑﺨﺘﺎﻧﻪ دو ﺳﺒﺪ از آن اوراق ﺳﻮﺧﺘﻪ ﺷﺪه ﺑﻮد!
ﻋﻼﻗﻪ ﺗﯿﺴﭽﻨﺪروف ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ آن اوراق، راﻫﺒﺎن را ﻧﮕـﺮان ﮐـﺮد، و ﻧﺴـﺨﻪﻫـﺎي
ﺧﻄﯽ دﯾﮕﺮي را از او ﭘﻨﻬﺎن ﮐﺮدﻧﺪ، وﻟﯽ ﺑﻪ او اﺟﺎزه دادﻧﺪ ﮐـﻪ ﻓﻘـﻂ 43 ﺑـﺮگ از آن
ﺳﺒﺪ ﺑﺮدارد.
ﭘﺎﻧﺰده ﺳﺎل ﺑﻌﺪ ﺗﯿﺴﭽﻨﺪروف ﺑﺮاي ﺗﺤﻘﯿﻘﺎت ﺑﯿﺸﺘﺮ ﺑﺎ ﮐﻤﮏ آﻟﮑﺴﺎﻧﺪر دوم ﺗﺰار
روﺳﯿﻪ، ﺑﻪ ﺻﻮﻣﻌﻪ ﺳﯿﻨﺎ ﺑﺮﮔﺸﺖ. در آﻧﺠﺎ ﯾﮏ راﻫﺐ او را ﺑـﻪ اﻃـﺎﻗﺶ ﺑـﺮد و درب
ﮐﺸﻮﺋﯽ را ﮔﺸﻮد و ﺑﺴﺘﻪاي ﺑﺰرگ از ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي دﺳﺘﻨﻮﯾﺲ ﮐﻪ در ﮐﻨﺎر ﻇـﺮفﻫـﺎ و

ﻓﻨﺠﺎنﻫﺎ اﻧﺒﺎر ﺷﺪه ﺑﻮد، ﺑﯿﺮون آورد. ﺗﯿﺴﭽﻨﺪروف ﺑﻼﻓﺎﺻﻠﻪ ﻣﺘﻮﺟﻪ ﺷـﺪ ﮐـﻪ آﻧﻬـﺎ
ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه ارزﺷﻤﻨﺪ ﻧﺴﺨﻪﻫﺎي ﺧﻄﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻗﺒﻼً در آن دﯾﺮ دﯾﺪه ﺑﻮد.
ﺑﻌﺪﻫﺎ ﺻﻮﻣﻌﻪ ﻣﻮاﻓﻘﺖ ﮐﺮد ﺗﺎ آن ﻧﺴﺨﻪﻫﺎ را ﺑﻪ ﺗﺰار روﺳﯿﻪ ﺑـﻪ ﻋﻨـﻮان ﺣـﺎﻓﻆ
ﮐﻠﯿﺴﺎي ﯾﻮﻧﺎﻧﯽ ﺗﻘﺪﯾﻢ ﮐﻨﺪ.
در ﺳﺎل 1933 اﺗﺤﺎد ﺟﻤﺎﻫﯿﺮ ﺷﻮروي آن ﻧﺴﺨﻪ ﺧﻄﯽ را ﺑﻪ ﻣﺒﻠـﻎ ﯾﮑﺼـﺪﻫﺰار
ﭘﺎوﻧﺪ ﺑﻪ ﻣﻮزة ﺑﺮﯾﺘﺎﻧﯿﺎ ﻓﺮوﺧﺖ.
ﻧﺴﺨﻪ ﺧﻄﯽ ﺳﯿﻨﺎﺗﯿﮑﻮس ﯾﮑﯽ از ﻗﺪﯾﻤﯽﺗﺮﯾﻦ و ﻣﻬﻢﺗﺮﯾﻦ دﺳﺖﻧﻮﯾﺲ ﮐﺎﻣﻞ ﻋﻬﺪ
ﺟﺪﯾﺪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺎ در اﺧﺘﯿﺎر دارﯾﻢ. ﺑﺮﺧﯽ ﺑﺮ اﯾﻦ ﮔﻤﺎﻧﻨـﺪ ﮐـﻪ اﯾـﻦ ﻧﺴـﺨﻪ ﯾﮑـﯽ از 5
ﮐﺘﺎب ﻣﻘﺪﺳﯽ اﺳﺖ ﮐـﻪ اﻣﭙﺮاﺗـﻮر ﮐﻨﺴـﺘﺎﻧﺘﯿﻦ، اوﺳـﯽ ﺑﯿـﻮس را در ﻗـﺮن ﭼﻬـﺎردﻫﻢ
ﻣﺄﻣﻮر ﻧﻮﺷﺘﻦ آن ﻧﻤﻮده ﺑﻮد. ﻧﺴﺨﻪ ﺳﯿﻨﺎﺗﯿﮑﻮس ﺗـﺎﮐﻨﻮن ﮐﻤـﮏ ﻓﺮاواﻧـﯽ در ﺟﻬـﺖ
ﺗﺸﺨﯿﺺ ﺻﺤﺖ و اﻋﺘﺒﺎر ﻋﻬﺪ ﺟﺪﯾﺪ ﺑﻪ ﻣﺤﻘﻘﺎن و اﺳﺎﺗﯿﺪ ﮐﺘﺎب ﻣﻘﺪس ﻧﻤﻮده اﺳﺖ.

آزﻣﻮن ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎي دروﻧﯽ
ﻣﻮرﺧﯿﻦ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﮐﺎرآﮔﺎﻫﺎن ﻣﺠﺮب ﺑﺎ ﻧﮕﺎه ﺑﻪ ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎي دروﻧﯽ ﻣﯽﺗﻮاﻧﻨﺪ اﻋﺘﺒـﺎر
ﯾﮏ ﻣﺘﻦ را ﺗﺸﺨﯿﺺ دﻫﻨﺪ. ﻣﺘﻮﻧﯽ ﮐﻪ ﻣﻤﮑﻦ اﺳﺖ ﺑﯿﺎﻧﮕﺮ اﻧﮕﯿﺰه ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎن و ﻋﻼﻗـﻪ
آﻧﻬﺎ ﺑﻪ ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﺑﻪ ﺟﺰﺋﯿﺎت و ﺑﺎﻻﺧﺮه ﺳﺎﯾﺮ ﻓﺎﮐﺘﻮرﻫﺎي ﻣﻮرد ﻟﺰوم ﺑـﺮاي ﺑﺮرﺳـﯽ
ﺑﺎﺷﻨﺪ. ﻧﺸﺎﻧﻪﻫﺎي ﮐﻠﯿﺪي دروﻧﯽ ﻣﻮرد اﺳﺘﻔﺎده اﺳﺘﺎدان ﺑﺮاي آزﻣﻮدن ﻣﯿﺰان اﻋﺘﺒﺎر
ﯾﮏ ﻧﺴﺨﻪ ﺑﻪ ﻗﺮار زﯾﺮ ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ:
8. ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ ﮔﺰارﺷﺎت ﺷﺎﻫﺪان ﻋﯿﻨﯽ.
9. ﺟﺰﺋﯿﺎت ﺷﺎﻣﻞ اﺳﺎﻣﯽ، ﻣﮑﺎنﻫﺎ و اﺗﻔﺎﻗﺎت.
10. ﻧﺎﻣﻪ ﺑﻪ اﻓﺮاد و ﮔﺮوهﻫﺎ.
11. ﻣﺘﻮﻧﯽ ﮐﻪ ارزش اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ ﻧﻮﯾﺴﻨﺪه را ﮐﺎﻫﺶ ﻣﯽدﻫﻨﺪ.
12. وﺟﻮد ﻣﻄﺎﻟﺐ ﺑﯽرﺑﻂ و ﻏﯿﺮ ﺳﺎزﻧﺪه.
13. ﻧﺒﻮد ﻣﻄﺎﻟﺐ ﻣﻨﺎﺳﺐ.

ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ
ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎي ﺟﻌﻠﯽ و ﺳﺎﺧﺘﮕﯽ ﻓﺎﻗﺪ ﮔﺰارش ﺷﺎﻫﺪان ﻋﯿﻨﯽ و ﻧﺎﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ در ﻣـﺘﻦ
ﻣﯽﺑﺎﺷﻨﺪ. ﺑﻨﺎﺑﺮاﯾﻦ ﺗﻨﺎﻗﻀﺎت و ﻧﺎﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽﻫﺎ در ﻣﺘـﻮن اﻧﺎﺟﯿـﻞ ﺑﻼﻓﺎﺻـﻠﻪ ﻣﺸـﺨﺺ
ﻣﯽﮐﻨﺪ ﮐﻪ ﺑﻘﯿﻪ ﻣﻄﺎﻟﺐ آن ﺧﻄﺎ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. از ﺳﻮي دﯾﮕـﺮ اﮔـﺮ ﻫـﺮ ﯾـﮏ از اﻧﺎﺟﯿـﻞ در
ﻣﻮرد ﯾﮏ ﻣﻮﺿﻮع دﻗﯿﻘﺎً ﯾﮏ ﭼﯿﺰ ﺑﮕﻮﯾﻨﺪ، ﻧﻮﯾﺴﻨﺪﮔﺎن آن ﻧﯿﺰ ﻣﺸﮑﻮك ﻣﯽﺷـﻮﻧﺪ ﺑـﻪ
ﺑﻨﺪ و ﺑﺴﺖ و ﺷﺒﯿﻪ اﯾﻨﺴﺖ ﮐﻪ ﻫﻤﺪﺳﺘﺎن ﺧﺎﻃﯽ ﻣﯽﮐﻮﺷﻨﺪ در ﻫﺮ ﺟﺮﯾﺎﻧﯽ ﻧﻈﺮ واﺣﺪ
داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ. ﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ ﺑﺴﯿﺎر ﻫﻢ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﻧﺎﻫﻤﺎﻫﻨﮕﯽ ﺷﮏﺑﺮاﻧﮕﯿﺰ اﺳﺖ.
ﺷﺎﻫﺪان ﻋﯿﻨﯽ ﯾﮏ ﺟﻨﺎﯾﺖ ﯾﺎ ﯾﮏ ﺣﺎدﺛﻪ در ﻋﯿﻦ ﺣﺎل ﮐﻪ ﺷﺎﻫﺪ واﻗﻌﻪ ﻣـﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ،
اﻣﺎ آن واﻗﻌﻪ را از دﯾﺪﮔﺎهﻫﺎي ﻣﺘﻔﺎوﺗﯽ ﻣﯽﻧﮕﺮﻧﺪ. ﺑﻪ ﻫﻤﯿﻦ ﺗﺮﺗﯿﺐ اﻧﺎﺟﯿـﻞ ﭼﻬﺎرﮔﺎﻧـﻪ
زﻧﺪﮔﯽ ﻋﯿﺴﯽ را از دﯾﺪﮔﺎهﻫﺎي ﻣﺘﻔﺎوت، ﺗﻌﺮﯾﻒ ﮐﺮدهاﻧﺪ.

ﺟﺰﺋﯿﺎت
ﻣﻮرﺧﯿﻦ ﺑﻪ ﺑﯿﺎن ﺟﺰﺋﯿﺎت در ﺗﺎرﯾﺦ ﻋﻼﻗﻪﻣﻨﺪﻧﺪ، ﭼﻮﻧﮑﻪ ﺑﯿﺎن ﺟﺰﺋﯿﺎت آﻧﻬﺎ را در
ﺗﺨﻤﯿﻦ اﻋﺘﺒﺎر ﯾﮏ ﻣﺘﻦ ﮐﻤﮏ ﻣﯽﮐﻨﺪ. رﺳـﺎﻻت ﭘـﻮﻟﺲ و ﻫﻤﭽﻨـﯿﻦ اﻧﺎﺟﯿـﻞ ﭘـﺮ از اﯾـﻦ
ﺟﺰﺋﯿﺎت ﻣـﯽﺑﺎﺷـﻨﺪ. ﺑـﺮاي ﻧﻤﻮﻧـﻪ ﻫـﻢ اﻧﺠﯿـﻞ ﻟﻮﻗـﺎ و ﻫـﻢ ﮐﺘـﺎب اﻋﻤـﺎل ﺧﻄـﺎب ﺑـﻪ
ﻧﺠﯿﺐزادهاي ﺑﻪ ﻧﺎم ﺗﯿﻮﻓﯿﻠﻮس ﮐﻪ ﺑﺪون ﺷﮏ ﻓﺮد ﻣﺸﻬﻮري در آن زﻣﺎن ﺑﻮده اﺳﺖ،
ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪهاﻧﺪ.
اﮔﺮ اﯾﻦ ﻧﻮﺷﺘﻪﻫﺎ ﺻﺮﻓﺎً اﺧﺘﺮاع رﺳﻮﻻن ﻣﯽﺑﻮدﻧﺪ، ﺟﻌﻞ اﺳﺎﻣﯽ اﻓﺮاد و ﻣﮑﺎنﻫﺎ
و وﻗﺎﯾﻊ، ﺑﻪ ﺳﺮﻋﺖ دﺷﻤﻨﺎن ﯾﻬﻮدي و رﻫﺒﺮان روﻣﯽ را وادار ﺑﻪ ﻋﮑﺲاﻟﻌﻤﻞ ﻣﯽﮐﺮد
و ﺑﻪ ﺟﺮﯾﺎﻧﯽ ﻣﺎﻧﻨﺪ واﺗﺮﮔﯿﺖ در ﻗـﺮن اول ﻣﻨﺠـﺮ ﻣـﯽﺷـﺪ. اﻣـﺎ ﺣﻘﺎﻧﯿـﺖ ﺑﺴـﯿﺎري از
ﺟﺰﺋﯿﺎت ﻋﻬﺪ ﺟﺪﯾﺪ ﺗﻮﺳﻂ ﺑﺮرﺳﯽ ﺑﯽﻃﺮﻓﺎﻧﻪ، ﺑﻪ اﺛﺒﺎت رﺳﯿﺪه اﺳﺖ.
در ﭼﻨﺪ ﻗﺮن ﮔﺬﺷﺘﻪ اﺳﺘﺎدان ﺷﮑﺎك ﮐﺘﺎب ﻣﻘﺪس ﻫﻢ اﻋﺘﺒﺎر و ﻫﻢ ﺗـﺎرﯾﺦ اﻧﺠﯿـﻞ
ﻟﻮﻗﺎ را زﯾﺮﺳﺆال ﺑﺮدهاﻧﺪ، و اﻋﻼم داﺷﺘﻪاﻧﺪ ﮐﻪ اﯾﻦ اﻧﺠﯿﻞ در ﻗﺮن دوم و ﺗﻮﺳﻂ ﯾﮏ
ﮐﺎﺗﺐ ﻧﺎﺷﻨﺎس ﻧﻮﺷﺘﻪ ﺷﺪه اﺳﺖ. ﻧﻈﺮﯾﻪ آﻧﻬﺎ ﺳﺮ وﯾﻠﯿﺎم رﻣﺰي را ﻗﺎﻧﻊ ﮐﺮده ﺑـﻮد و ﺷﺮوع ﺑﻪ ﺗﺤﻘﯿﻖ ﻧﻤﻮد. ﺑﻌﺪ از ﺗﺤﻘﯿﻘﺎﺗﯽ ﮔﺴﺘﺮده دﯾﺪﮔﺎﻫﺶ ﻋﻮض ﺷﺪ و ﺗﺎﺋﯿﺪ ﻧﻤـﻮد
ﮐﻪ «ﻟﻮﻗﺎ ﯾﮑﯽ از ﺗﺎرﯾﺦداﻧﺎن ﺑﻮده اﺳﺖ. و او را ﺑﺎﯾﺪ در زﻣـﺮة ﺑﺰرﮔﺘـﺮﯾﻦ ﻣـﻮرﺧﯿﻦ
داﻧﺴﺖ. ﺗﺎرﯾﺦ ﻟﻮﻗﺎ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ اﻫﻤﯿﺖ و ﺟﮕﺎﯾﮕﺎه او، ﻧﺸﺎﻧﻪ ﺑﺰرﮔﯽ اﺳﺖ.»
ﮐﺘﺎب اﻋﻤﺎل ﺗﺎرﯾﺦ ﻧﮕﺎر ﺳﻔﺮﻫﺎي ﺑﺸﺎرﺗﯽ ﭘﻮﻟﺲ رﺳﻮل اﺳﺖ ﮐﻪ ﺷﺎﻣﻞ اﺳـﺎﻣﯽ
ﻣﮑﺎنﻫﺎﺋﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ رﻓﺘﻪ ﺑﻮد، ﻣﺮدﻣﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻼﻗﺎت ﮐﺮده ﺑﻮد، ﭘﯿﺎمﻫﺎﺋﯽ اﺳﺖ ﮐـﻪ
ﻓﺮﺳﺘﺎده ﺑﻮد و رﻧﺞﻫﺎﺋﯽ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﺘﺤﻤﻞ ﺷـﺪه ﺑـﻮد، آﯾـﺎ اﯾـﻦ ﺟﺰﺋﯿـﺎت ﻣـﯽﺗﻮاﻧﻨـﺪ
ﺳﺎﺧﺘﮕﯽ ﺑﺎﺷﻨﺪ؟ 

ادامه دارد …